Jeneratör07/12/2025Güncellendi: 17/11/2026

Dizel jeneratör bakım kontrol listesi, jeneratörde hangi kontrolün hangi sıklıkla ve kim tarafından yapılacağını gösteren bir çizelgedir. Bu sayfadaki liste dört dönemden oluşur: haftalık kontroller, aylık test çalıştırması, altı aylık kontroller ve yıllık servis bakımı. Listeyi jeneratörünüzün yanına asabilir, her kontrolden sonra tarih ve imza atarak bakım kaydı olarak kullanabilirsiniz.
Liste özellikle elektrik kesintisinde devreye giren yedek jeneratörler için hazırlanmıştır. Sürekli çalışan jeneratörlerde yağ ve filtre değişimi gibi saate bağlı işler, motor kılavuzundaki saat aralığına göre çok daha sık gelir. Bakımın neden ve nasıl yapıldığını ayrıntılı olarak dizel jeneratör bakımı rehberimizde anlattık.
Kısaca
- Haftalık: seviyeler, sızıntılar, alarmlar ve kontrol ünitesinin otomatik konumda olması.
- Aylık: en az 30 dakika, etiket gücünün en az %30’u ile yük altında test çalıştırması.
- Altı aylık: hava filtresi, kayışlar, hortumlar, antifriz koruma seviyesi ve egzoz.
- Yıllık: yağ ve filtre değişimi, elektrik bağlantıları, koruma ve transfer testleri.
Kontrollere Başlamadan Önce Güvenlik
Otomatik çalışmaya ayarlı bir jeneratör, şebeke kesildiği anda siz kabinin içindeyken çalışabilir. Bu yüzden her kontrolden önce şu adımları uygulayın:
- Kontrol ünitesini otomatik konumdan çıkarıp kapalı konuma alın.
- Bakım uzun sürecekse akünün eksi kutup bağlantısını sökün.
- Motor çalıştıktan sonra radyatör kapağını açmak için motorun soğumasını bekleyin.
- Kontrol bittiğinde kapakları kapatın ve kontrol ünitesini yeniden otomatik konuma alın.
Son adım en sık unutulan adımdır. Bakımdan sonra kapalı konumda bırakılan bir jeneratör, ilk elektrik kesintisinde çalışmaz.
Haftalık Kontroller
Haftalık kontroller gözle yapılır ve özel alet gerektirmez. Jeneratör sorumlusu bu kontrolleri 10–15 dakikada tamamlayabilir.
| Kontrol | Neye bakılır? | Kim yapar? |
|---|---|---|
| Yakıt seviyesi | Depo, planlanan kesinti süresine yetecek seviyede mi? | Kullanıcı |
| Yağ seviyesi | Yağ çubuğunda iki işaret arasında mı? | Kullanıcı |
| Soğutma suyu | Genleşme kabında seviye yeterli mi? (Motor soğukken) | Kullanıcı |
| Sızıntı | Motor altında ve şasede yağ, yakıt veya su izi var mı? | Kullanıcı |
| Kontrol paneli | Aktif ya da kayıtlı alarm var mı? Ünite otomatik konumda mı? | Kullanıcı |
| Akü şarjı | Panelde akü gerilimi normal mi, şarj uyarısı var mı? | Kullanıcı |
| Hava yolu | Radyatör önü ve kabin ızgaraları açık mı? | Kullanıcı |

Aylık Kontroller ve Yük Altında Test Çalıştırması
Aylık kontrolün merkezinde test çalıştırması vardır. ABD’de acil durum jeneratörleri için kullanılan NFPA 110 standardı, jeneratörün ayda en az bir kez, en az 30 dakika boyunca etiket gücünün en az %30’u ile yüklenerek çalıştırılmasını ister. Bu kuralın Türkiye’de yasal bir karşılığı yoktur, ancak dizel motorun düşük yükte karbon biriktirmesini önlemek için iyi bir ölçüttür. Kuralın ayrıntıları Kansas Eyaleti İtfaiye Müdürlüğü’nün jeneratör test belgesinde yer alır.
| Kontrol | Neye bakılır? | Kim yapar? |
|---|---|---|
| Test çalıştırması | En az 30 dakika, etiket gücünün en az %30’u ile yük altında çalışma | Kullanıcı |
| Ölçümler | Test sırasında gerilim, frekans, akım, yağ basıncı ve motor sıcaklığı | Kullanıcı |
| Transfer | ATS kullanılıyorsa yük jeneratöre geçti mi, şebekeye geri döndü mü? | Kullanıcı |
| Akü bağlantıları | Kutup başlarında oksitlenme, gevşeklik | Kullanıcı |
| Yakıt deposu | Su ayırıcı veya depo dibinde su birikimi | Kullanıcı veya servis |
| Egzoz | Bağlantılarda kurum izi, sızıntı, olağan dışı ses | Kullanıcı |
Bina yükü %30’a ulaşmıyorsa test mevcut yükle yapılır ve yılda bir kez yük bankası testi planlanır. Otomatik transfer sisteminin çalışma sırasını ATS panosu nedir yazımızda anlattık.
Altı Aylık Kontroller
Altı aylık kontroller, aşınan ve yaşlanan parçalara odaklanır. Tozlu ortamlarda hava filtresi kontrolü daha sık yapılmalıdır.
| Kontrol | Neye bakılır? | Kim yapar? |
|---|---|---|
| Hava filtresi | Kirlilik, yırtık; gerekiyorsa değişim | Servis |
| Fan ve alternatör kayışı | Gerginlik, çatlak, aşınma | Servis |
| Hortumlar | Sertleşme, çatlak, kelepçe sıkılığı | Servis |
| Antifriz | Donma koruma seviyesinin ölçülmesi | Servis |
| Radyatör | Peteklerde toz, yağ ve kir birikimi | Servis |
| Alarm ve korumalar | Düşük yağ basıncı ve yüksek sıcaklık korumalarının çalışması | Servis |

Yıllık Servis Bakımı
Yıllık bakım, saat sayacı dolmamış olsa bile yapılması gereken kapsamlı servis bakımıdır. Çalışma saati motor kılavuzundaki aralığa daha önce ulaşırsa bu bakım yılı beklemeden yapılır.
| Kontrol | Neye bakılır? | Kim yapar? |
|---|---|---|
| Motor yağı ve yağ filtresi | Değişim; atık yağın uygun bertarafı | Servis |
| Yakıt filtresi ve su ayırıcı | Değişim, yakıt sisteminin havasının alınması | Servis |
| Akü | Yük testi; gerekiyorsa değişim | Servis |
| Elektrik bağlantıları | Güç ve kumanda kablolarının sıkılığı, yalıtım hasarı | Servis |
| Alternatör | Havalandırma kanalları, klemensler, yalıtım ölçümü | Servis |
| Şase ve bağlantılar | Motor ve alternatör cıvataları, vibrasyon takozları | Servis |
| Transfer ve koruma | ATS kontaklarının durumu, koruma ayarlarının doğrulanması | Servis |
| Yük bankası testi | Bina yükü %30’a ulaşmıyorsa yılda bir | Servis |
Yıllık bakımda kullanılacak yağ ve antifriz miktarı jeneratörün gücüne göre değişir. Teknik föylerimize göre 50 kVA modelimizin motor yağı kapasitesi 15 litre, 300 kVA modelimizin 40 litre, 1100 kVA modelimizin 90 litredir. Diğer güçlerin değerlerini ilgili ürün föyünde bulabilirsiniz.

Bakım Kayıt Defterine Neler Yazılmalı?
Kontrol listesi, sonuçları kaydedildiğinde işe yarar. Kayıt, tekrarlayan bir sorunu erken fark etmenizi ve servise doğru bilgi vermenizi sağlar. Her test ve bakımda şu bilgileri yazın:
- Tarih, kontrolü yapan kişi ve motorun çalışma saati
- Test süresi ve test sırasındaki yük (kW veya etiket gücüne oranı)
- Gerilim, frekans ve faz akımları
- Yağ basıncı ve motor sıcaklığı
- Yağ, soğutma suyu ve yakıt seviyesi
- Kayış, hortum, akü ve egzoz için gözlem notu
- Değiştirilen parça ve eklenen sıvı miktarı
- Kontrol panelinde görülen alarmlar
Erk Power jeneratörlerinde kullanılan Datakom D-300 MK3 kontrol ünitesi motor çalışma saatini sayar ve 400’den fazla olayı kayıt altında tutar. Elle tuttuğunuz deftere bu kayıtları da eklemek, alarmların ne zaman ve hangi koşulda oluştuğunu görmeyi kolaylaştırır.
Listeyi Çalışma Ortamına Göre Uyarlayın
Yukarıdaki aralıklar normal koşullar içindir. Aşağıdaki durumlarda bazı kontrollerin sıklığını artırın:
- Tozlu ortam (şantiye, maden, tarım): Hava filtresi ve radyatör kontrolünü aylığa çekin.
- Sıcak veya kapalı makine dairesi: Soğutma sistemini ve kabin havalandırmasını daha sık kontrol edin.
- Soğuk iklim: Kış öncesinde antifriz koruma seviyesini ve akü kapasitesini ölçtürün.
- Nemli ve deniz kenarı ortam: Elektrik bağlantılarını ve akü kutup başlarını oksitlenmeye karşı daha sık kontrol edin.
- Sürekli çalışma: Saate bağlı işleri motor kılavuzundaki aralıkla yapın; takvim beklemeyin.
Erk Power Jeneratör, Ankara’daki fabrikasında 15–1100 kVA dizel jeneratör üreten ve satış sonrasında periyodik bakım ile 7/24 teknik destek veren bir üreticidir. Listedeki servis işleri için teknik servis formu üzerinden bakım talebi oluşturabilirsiniz. Formda jeneratörün seri numarasını ve modelini belirtmeniz, doğru filtre ve sıvıların hazırlanmasını sağlar.
Sık Sorulan Sorular
Jeneratör bakımı kaç ayda bir yapılmalı?
Kullanıcı kontrolleri haftalık ve aylık, servis kontrolleri altı aylık ve yıllık yapılır. Kapsamlı servis bakımı en az yılda bir kez gerekir; jeneratör çok çalışıyorsa motor kılavuzundaki saat aralığı dolduğunda daha erken yapılır.
Test çalıştırmasında yük yoksa ne yapılmalı?
Test mevcut bina yüküyle yapılır ve kaydedilir. Yük sürekli etiket gücünün %30’unun altında kalıyorsa yılda bir kez yük bankası testi yaptırmak, motorda biriken karbonun temizlenmesine yardımcı olur.
Bu listeyi kiralık veya şantiye jeneratöründe de kullanabilir miyim?
Kullanabilirsiniz, ancak sürekli çalışan jeneratörlerde haftalık kontroller günlük, yağ ve filtre değişimi ise motor kılavuzundaki saat aralığına göre yapılmalıdır. Tozlu şantiyelerde hava filtresine her gün bakmak gerekebilir.
Bakımda hangi yedek parçalar hazır bulundurulmalı?
Yağ filtresi, yakıt filtresi, su ayırıcı elemanı, hava filtresi, motor yağı ve antifriz temel sarf malzemeleridir. Kritik tesislerde ayrıca yedek kayış ve sigortaları bulundurmak arıza süresini kısaltır. Parça kodları jeneratörün motor modeline göre değişir.
Kontrol listesine ATS panosu da dahil mi?
Evet. Aylık testte yükün jeneratöre geçip şebekeye döndüğü kontrol edilir, yıllık bakımda ise transfer kontakları ve gecikme ayarları servis tarafından doğrulanır. ATS çalışmazsa jeneratör sağlam olsa bile yük beslenmez.
Bakımdan sonra jeneratör neden kesintide çalışmadı?
En sık neden, kontrol ünitesinin bakım sonrasında kapalı veya manuel konumda unutulmasıdır. Diğer olasılıklar, sökülüp takılmayan akü bağlantısı ve yakıt sistemine giren havadır. Bakım sonunda ünitenin otomatik konumda olduğunu mutlaka kontrol edin.
